Dla krajowego bilansu energetycznego konieczne jest co najmniej utrzymanie obecnego poziomu produkcji energii elektrycznej z węgla brunatnego w okresie I połowy XXI wieku. Węgiel brunatny to paliwo lokalne i najmniej podatne na koniunkturalne, duże wahania cen, mające znaczenie w utrzymywaniu bezpieczeństwa energetycznego Polski. Nasz kraj posiada bardzo bogate zasoby węgla brunatnego.

Strategia na I połowę XXI wieku
    Celem działań branży węgla brunatnego, jak i decydentów związanych z kreowaniem optymalnej Polityki energetycznej Polski na następne dekady XXI wieku jest umożliwienie optymalnego wykorzystania złóż legnickich, gubińskich i złóż zalegających w okolicach Złoczewa, Rogóźna, Turka i Konina czy Rawicza, które mogą docelowo zastąpić obecne zagłębia górniczo-energetyczne. Moc elektrowni może wynieść nawet ponad 15 000 MW. Sprawność elektrowni planowana jest na blisko 50%. Elektrownie będą produkować tanią i czystą energię elektryczną, wykorzystując najnowsze światowe rozwiązania w zakresie wychwytywania i sekwestracji CO₂. Dodatkowe ilości wydobytego węgla umożliwiają poddanie tego paliwa przeróbce chemicznej i rozpoczęcia produkcji w naszym kraju wodoru oraz paliw płynnych i gazowych. W przyszłości można rozpatrywać uruchomienie wydobycia w innych regionach naszego kraju, gdzie także zalegają duże  zasoby węgla brunatnego. Realizacja przedstawionej strategii pracy branży w I połowie XXI wieku przyczyni się do zapewnienia dziesiątkom tysięcy miejsc pracy zarówno w kopalniach i elektrowniach, jak i w placówkach zaplecza naukowo-projektowego oraz w firmach produkujących urządzenia i maszyny dla tej branży.

Na zdjęciu Kopalnia Turów Źródło: PGE GiEK SA, autor: Wiesław Kleszcz

Tab. 1. Całkowite geologiczne zasoby węgla brunatnego w Polsce w mln ton [4]

Zasoby węgla brunatnego w Polsce
    W naszym kraju rozpoznano ponad 150 złóż i obszarów węglonośnych. Udokumentowano ponad 14 mld Mg zasobów  w złożach pewnych, ponad 60 mld Mg w zasobach oszacowanych, a możliwość występowania w obszarach potencjalnie węglonośnych ocenia się na ponad 140 mld Mg [3, 4].
    Zasoby geologiczne węgla brunatnego w Polsce pokazano w tabeli 1. Natomiast rejony występowania złóż węgla brunatnego w Polsce przedstawiono na rys.1.

 Wydobycie węgla brunatnego  w Polsce
    Wielkość wydobycia węgla brunatnego w ciągu ostatnich 15 lat (1995-2009) w skali światowej utrzymuje się na poziomie ponad 900 mln ton, z tego na Europę przypada prawie połowa [4,5]. W Unii Europejskiej wydobycie wynosi około 400 mln ton i utrzymuje się na stałym poziomie.

Rys. 1. Położenie głównych rejonów występowania złóż węgla brunatnego w Polsce [1,2]

    Branża węgla brunatnego w Polsce składa się z pięciu odkrywkowych kopalń węgla brunatnego i pięciu elektrowni opalanych tym paliwem. (Kopalnię Sieniawa pominięto z dalszych analiz z uwagi na znacznie mniejsze wyniki produkcyjne od pozostałych czterech kopalń)...
 

Więcej można przeczytać w najnowszym numerze "Energetyki Cieplnej i Zawodowej" 12/2010, 1/2011.

Literatura

[1]     Bednarczyk J. (2007), „Perspektywiczne strategie technologii wykorzystania energetycznego węgla brunatnego w warunkach dużego ograniczenia emisji dwutlenku węgla”, Polski Kongres Górniczy – Górnictwo Odkrywkowe w XXI wieku, „Górnictwo Odkrywkowe” Nr 5-6/2007, Poltegor-Instytut, Wrocław.
[2]    Bednarczyk J., Nowak A. (2010), „Strategie i scenariusze perspektywicznego rozwoju produkcji energii elektrycznej z węgla brunatnego w świetle występujących uwarunkowań”, „Górnictwo i Geoinżynieria”, Rok 34, Zeszyt 4, Kraków 2010.
[3]    Kasiński J., R. Mazurek S., Piwocki M. (2006), „Waloryzacja i ranking złóż węgla brunatnego w Polsce”, Państwowy Instytut Geologiczny, Warszawa.
[4]    Kasztelewicz Z. (2007), „Węgiel brunatny - optymalna oferta energetyczna dla Polski”. Związek Pracodawców Porozumienie Producentów Węgla Brunatnego [red.] „Górnictwo Odkrywkowe”, Bogatynia-Wrocław 2007.
[5]    Kasztelewicz Z. (2010), Materiały na temat węgla brunatnego. Materiały niepublikowane, Kraków.
[6]    Tajduś A., Czaja P., Kasztelewicz. (2010), „Stan obecny i strategia rozwoju branży węgla brunatnego w I połowie XXI wieku”, Kwartalnik „Górnictwo i geologia”, Tom 5, Zeszyt 3, Wydawnictwo Politechniki Śląskiej, Gliwice.
[7]    Żuk S. (2010), „Analiza wyników produkcyjnych polskiej branży węgla brunatnego za lata 2005-2009 oraz przegląd obecnej sytuacji w górnictwie węgla brunatnego krajów Unii Europejskiej”, „Górnictwo i Geoinżynieria”, Rok 34, Zeszyt 4, Kraków 2010.
 

Autor: dr hab. inż. Zbigniew Kasztelewicz
prof. nzw. AGH