W ostatnich latach, tj. 2010/2011 prowadzono prace legislacyjne dotyczące sektora energetyki, w szczególności nakierowane na likwidację barier w zakresie inwestycji liniowych. W dniu 3 marca 2011 r. weszła w życie ustawa o zmianie ustawy o lasach oraz ustawy o ochronie przyrody, która wprowadziła uregulowania ułatwiające dostęp do urządzeń technicznych zlokalizowanych na nieruchomościach Skarbu Państwa będących w zarządzie Lasów Państwowych.
    Jednocześnie w MG trwały prace nad projektem ustawy o korytarzach przesyłowych, której głównym celem jest stworzenie odpowiednich i stabilnych warunków dla budowy, utrzymania oraz modernizacji infrastruktury technicznej niezbędnej do dostarczania m.in. energii elektrycznej, gazów, ciepła, ropy naftowej i produktów naftowych.
    W 2011 r. prowadzono również prace nad „Koncepcją przestrzennego zagospodarowania kraju 2030” (KPZK 2030), która zawiera m.in. plan rozwoju elektroenergetycznej sieci przesyłowej wraz z wykazem konkretnych inwestycji. Przeniesienie zapisów z KPZK 2030 do wojewódzkich i miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego ułatwi realizację inwestycji liniowych niezwykle ważnych z punktu widzenia bezpieczeństwa energetycznego kraju.
    Dla poprawy efektywności energetycznej m.in. opracowano ustawę z dnia 15 kwietnia 2011 r. o efektywności energetycznej, która m.in. określa krajowy cel w zakresie oszczędnego gospodarowania energią, uwzględnia wzorcową rolę sektora publicznego i ustanawia mechanizmy wspierające – system tzw. białych certyfikatów. 
    Trwają intensywne prace nad projektem ustawy o odnawialnych źródłach energii, której celem jest skierowanie większego systemowego wsparcia dla zrównoważonego rozwoju sektora energetyki odnawialnej.
    Prowadzone są ponadto prace nad nowym kształtem prawa energetycznego w celu udoskonalenia obowiązujących mechanizmów, implementacją prawa wspólnotowego, a także wprowadzenia nowatorskich rozwiązań podyktowanych rozwojem rynku energii oraz ochroną odbiorców.
    W 2011 r. prowadzono prace nad analizą możliwości i zakresu wprowadzenia w Polsce inteligentnych sieci elektroenergetycznych. Trwają również prace nad nową architekturą rynku energii elektrycznej.
    We wrześniu 2011 r. do KE został przesłany polski wniosek derogacyjny o przydział darmowych uprawnień do emisji CO2 dla polskiej energetyki na lata 2013-2020 wraz z wykazem instalacji uprawnionych do emisji. Wniosek derogacyjny przedstawia propozycje dotyczące inwestycji modernizacyjnych w energetyce umożliwiających redukcję emisji CO2 nawet o 100 mln t CO2 w okresie 2013-20. Wartość wszystkich prawie 380 inwestycji wykonywanych przez 71 podmiotów wynosi ponad 40 mld euro. Wyżej wymienione dokumenty oczekują na zatwierdzenie przez KE.
    Na forum międzynarodowym w 2011 r. prowadzono działania hamujące restrykcyjną unijną politykę klimatyczną, co znalazło swoje odzwierciedlenie w szczególności w sprzeciwie, jaki wyraziła Polska podczas posiedzenia Rady UE ds. Środowiska w dniu 21 czerwca 2011 r. wobec zaostrzenia 20% celu redukcji emisji CO2.
    W II połowie 2011 r. Polska objęła przewodnictwo w Radzie UE, a jednym z priorytetów polskiej prezydencji były kwestie bezpieczeństwa energetycznego i zewnętrznego wymiaru polityki energetycznej.
    Do ważniejszych wydarzeń w tym okresie należy spotkanie dyrektorów generalnych ds. energii zorganizowane 14 lipca 2011 r. w Bełchatowie – w największej w Europie elektrowni opalanej węglem brunatnym z nowoczesnym blokiem energetycznym, przygotowanym do współpracy z instalacją demonstracyjną CCS.
    Podczas spotkania przeprowadzono debatę na temat długoterminowej, europejskiej polityki energetycznej (Energy Road Map 2050), kładąc szczególny nacisk na rozwój czystych technologii energetycznych. W ramach konkluzji ze spotkania przyjęto, że Energy Road Map 2050 powinna równoważyć cele polityki energetycznej UE w zakresie bezpieczeństwa energetycznego, ochrony klimatu oraz konkurencyjności gospodarki, z uwzględnieniem specyfiki państw członkowskich.
    Sukcesem polskiej prezydencji było ponadto przyjęcie przez Radę UE ds. Transportu, Telekomunikacji i Energii w dniu 24 listopada 2011 r. konkluzji w sprawie wzmocnienia zewnętrznego wymiaru unijnej polityki energetycznej. Dokument definiuje m.in. zasady rynkowe w relacjach zewnętrznych, kluczowe projekty infrastrukturalne, umożliwiające dostawy surowców spoza UE oraz współpracę państw członkowskich na forach międzynarodowych, jak MAE, IRENA, Wspólnota Energetyczna, G-8, G-20.
Osiągnięcie porozumienia w tym zakresie było jednym z centralnych priorytetów polskiej prezydencji.
    Podczas polskiej prezydencji osiągnięto postęp w pracach nad wnioskami legislacyjnymi i pozalegislacyjnymi UE, w szczególności nad projektem dyrektywy o efektywności energetycznej. W 2012 r. Polska będzie kontynuować współpracę z Danią oraz Cyprem w ramach tria prezydencji.
    A krajowe plany na rok 2012?
• będą kontynuowane rozpoczęte prace legislacyjne (m.in. ww. prawo energetyczne i gazowe, ustawa o OŹE, ustawa o korytarzach przesyłowych),
• jak również podejmowane nowe działania odpowiadające na najważniejsze potrzeby sektora elektroenergetycznego.

    Konsekwentnie realizowany będzie Program działań wykonawczych na lata 2009-2012 (załącznik Polityki energetycznej Polski do 2030 r.), który na rok 2012 przewiduje 33 szczegółowo opisane zadania. Najbliższe lata będą kluczowe dla polskiego sektora energetyki. Polska i Unia Europejska stoją obecnie przed poważnymi wyzwaniami, wzmacnianymi kryzysem gospodarczym (zwłaszcza w strefi e Euro). Dlatego zasadne jest ostrożne podejście do unijnych i krajowych celów klimatyczno-energetycznych.
    Najbliższe lata będą kluczowe dla polskiego sektora energetyki. Polska i Unia Europejska stoją obecnie przed poważnymi wyzwaniami, wzmacnianymi kryzysem gospodarczym (zwłaszcza w strefie Euro). Dlatego zasadne jest ostrożne podejście do unijnych i krajowych celów klimatyczno-energetycznych.

Autor: Tomasz Dąbrowski, dyrektor Departamentu Energetyki Ministerstwa Gospodarki

Artykuł został opublikowany w magazynie "ECiZ" nr 12/2011, 1/2012